Double-click this headline to edit the text.

Double-click this headline to edit the text.

Avcı (Orion) Bulutsusu

Okunma Sayısı:153

İçindekiler



Avcı (Orion) Bulutsusu

3 dakikada okuyabilirsiniz.
3 dakikada okuyabilirsiniz...

Gözlemlemesi en keyifli derin uzay objelerinden biri hiç şüphesiz ki Orion Bulutsusu’dur. Orion Nebulası veya M42 olarak da bilinen bu bulutsu orta-kuzey enlemlerden, yani Türkiye'den rahatlıkla gözlenebilir.

Avcı Bulutsusu, Avcı Takımyıldızı'nın kemerini oluşturan üç ikonik yıldızın (Mintaka, Alnilam, Alnitak) altında asılı duran Orion Kılıcı’nın bir parçası olarak çıplak gözle bile görülebilir. Johann Bayer, 1603 yılında oluşturduğu bir yıldız atlası olan Uranometria atlasında bu yapıya “Theta Orionis” adını vermiştir. Tabi ki ne Johann Bayer, ne de bir başkası teleskobun icadından önce bu yapının gerçek doğasını anlayamamıştı.

Orion Bulutsusu
Orion (Avcı) Takımyıldızı ve Orion Bulutsusu'nun konumu.

Ancak şimdi biliyoruz ki Büyük Orion Bulutsusu, iyonize olmuş hidrojen gazı ve tozdan oluşan devasa bir alan. Ayrıca Hidrojen II (HII) bölgesi olarak da bilinir. Bu durum da onu gökyüzünün en iyi bilinen salma bulutsusu örneği haline getiriyor. Yani bu alanı bir tür yıldız üretim makinesi olarak bile düşünebilirsiniz. Astronomlar, ışık geçirmeyen toz ile gizlenmiş ve sadece kızılötesi teleskoplar ile açığa çıkarılabilen bu alanın içerisinde en az 1000 adet yıldızın bulunduğunu tahmin ediyorlar.

Orion Bulutsusu
Orion Bulutsusu merkezinde Theta yıldızları...

Avcı Bulutsusu, küçük teleskoplar veya dürbünler ile görülebilen harika bir manzara sunar. En küçük dürbünlerle bile Theta çevresindeki puslu parıldamayı görebilirsiniz. Ancak Theta, tek bir yıldız değil; ikili bir yıldız sistemidir. Theta 1 ve Theta 2 Orionis, bulutun içerisinde gömülüdürler. Hatta daha yakından bakabilirseniz Theta1’in de tek bir yıldız olmadığını ve “Trapezium” adı verilen yamuk şeklinde bir yapının içerisindeki dört yıldızlı bir ailenin parçası olduğunu da görebilirsiniz. Bu yıldızlar konumlarına göre A, B, C ve D olarak belirlenmiştir. Grubun en parlak kısmı, yamuğun köşesinde yer alan 5.1 kadir parlaklığındaki Theta 1 C yıldızının olduğu yerdir.

Orion Bulutsusu
Trapezium, Orion Bulutsusu'nun kalbinde yer alan bir açık yıldız kümesidir.

Teleskoplar, bulutsunun hayranlık verecek şekilde karmaşık olan bazı detaylarını ortaya çıkarıyor. Güneye uzanan kavisli girdapları, dışa doğru kıvrılıp orada birleşen elleri andırır. Theta 1 Orionis, ayrıca Balığın Ağzı (Fish Mouth) olarak bilinen çok belirgin bir silüetin yakınında parlar ki bu silüet, ötesinde bulunan daha parlak bir bölgenin önündeki karanlık bir bulutsu alanı tarafından oluşturulur.

Hubble Uzay Teleskobu tarafından görüntülenen De Mairan (M43) Bulutsusu

M42’nin biraz kuzeyinde ve bir miktar da doğusunda yer alan çok daha küçük bir bulutsu alanı M43 olarak kataloglanmıştır. Belirgin adlandırmalarına rağmen M43, aslında Orion Bulutsusu’nun bir uzantısıdır. Birbirlerinden ayrı gözükmelerinin sebebi, karanlık bir toz şeridinin bu yapıyı ikiye bölmesidir.

Çeviren: Burcu Ergül
Düzenleyen: Kemal Cihat Toprakçı

Kaynaklar ve Referanslar:

  1. Harrington, P. (2022, April 22). 101 must-see Cosmic Objects: The orion nebula. Astronomy.com. Retrieved May 3, 2022, from https://astronomy.com/magazine/news/2022/04/101-must-see-cosmic-objects-the-orion-nebula

Zorluklardan Yıldızlara!

Ülkemizde her ne kadar astronomi ve uzay bilimleri içerikleri yeterince ilgi görmüyor olsa da içerik kalitesinin artmasıyla bu durumun değiştirilebileceğine inanıyoruz. Bu nedenle Astrapera olarak hem yazılı hem de görsel içerik kalitesi ve sürekliliği adına masraf yapmaktan kaçınmıyoruz. Bu durum Astrapera’nın yayın hayatına devam etmesi için takipçileri tarafından maddi olarak desteklenmesini önemli hâle getiriyor. Siz de aşağıdaki butonları kullanarak bize Kreosus, Patreon ya da Youtube Katıl üzerinden küçük miktarlarda da olsa bağışta bulunabilir ve Türkiye’de astronomi biliminin daha geniş bir kitleye aktarılmasında yardımcı olabilirsiniz.
Altyapı: kumova.net
sunhourglassmenu linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram